Mijn AutorijlesWat zijn bijzondere verrichtingen?
Bijzondere verrichtingen zijn manoeuvres die je tijdens rijlessen oefent en die de examinator bij het praktijkexamen kan laten uitvoeren. Denk aan parkeren, keren of een stopopdracht. Het gaat niet om “perfect in één keer”, maar om veiligheid, controle en zichtbaar kijkgedrag.
Op deze pagina vind je per verrichting een korte uitleg, de belangrijkste aandachtspunten en voorbeelden. Wil je extra goed voorbereid zijn? Lees ook onze uitleg over het praktijkexamen auto en onze rijexamen tips .
Overzicht: welke bijzondere verrichtingen kun je krijgen?
Parkeren in een vak – vooruit of achteruit (CBR)
Parkeren in een vak kan zowel vooruit als achteruit. Bij het CBR gaat het vooral om overzicht, rust, kijkgedrag en het veilig corrigeren als het nodig is. Achteruit inparkeren geeft vaak meer controle, maar je kiest altijd wat in de situatie het veiligst is.
Animatie: parkeren in een vak (voorbeeld)
Zo pak je het slim aan (stap voor stap)
- Kies een ruim vak en kijk goed naar verkeer, fietsers en voetgangers.
- Rij langzaam en maak je stuurbewegingen rustig (controle = punten).
- Blijf kijken: spiegels + schouderchecks, vooral bij achteruit rijden.
- Corrigeren mag — liever een extra correctie dan “doorduwen”.
- Netjes eindigen: recht in het vak, veilig stilstaan, overzicht houden.
File vooruit parkeren – langs de stoep inparkeren
File vooruit parkeren betekent dat je langs de stoep vooruit inparkeert. Hoewel achteruit parkeren vaak meer controle geeft, kan de examinator ook vragen om vooruit langs de stoep te parkeren. Hierbij draait alles om ruimte-inschatting, snelheid en zicht.
Animatie: file vooruit parkeren (voorbeeld)
Zo voer je file vooruit parkeren correct uit
- Positioneer je auto iets van de stoep af voordat je instuurt.
- Kijk goed in spiegels en over je schouder.
- Rijd langzaam en stuur gecontroleerd richting de stoep.
- Let op afstand tot de stoep (niet te ver, niet raken).
- Zet de auto netjes recht en controleer je omgeving.
Omkeren / keren – veilig van rijrichting wisselen
Tijdens het praktijkexamen kan de examinator je vragen om te keren. Dit kan in twee of drie delen, afhankelijk van de ruimte en verkeerssituatie. Het draait hierbij om ruimte-inschatting, overzicht en veilig handelen.
Waar let de examinator op bij keren?
- Veilige locatie kiezen (geen kruising, geen onoverzichtelijke bocht)
- Goed spiegelen + schouderchecks vóór elke beweging
- Voorrang verlenen aan al het verkeer
- Rustige stuurbewegingen, geen haast
- Volledig overzicht behouden tijdens de manoeuvre
Animatie: keren in meerdere delen (voorbeeld)
De halve draai
De halve draai is een veelvoorkomende bijzondere verrichting waarbij je in meerdere delen van rijrichting verandert. Het doel is niet snelheid, maar veiligheid, overzicht en volledige controle. De examinator kijkt vooral naar je kijkgedrag en je inschatting van ruimte.
Zo voer je de halve draai correct uit
- Kies een veilige plek met voldoende ruimte en goed overzicht.
- Controleer spiegels en doe een duidelijke schoudercheck.
- Stuur rustig naar de overkant van de weg.
- Rijd achteruit met volledige controle (blijven kijken!).
- Rijd weer vooruit en maak de draai compleet.
Animatie: halve draai (voorbeeld)
Bocht achteruit – gecontroleerd achteruit rijden (CBR)
Bocht achteruit (of een stukje achteruit rijden) kan als bijzondere verrichting gevraagd worden. Het belangrijkste is dat je stapvoets rijdt, continu kijkt en elke stuuractie onder controle houdt. De examinator wil zien dat je veilig manoeuvreert en de omgeving blijft checken.
Animatie: bocht achteruit (voorbeeld)
Zo doe je bocht achteruit veilig (stap voor stap)
- Maak de omgeving vrij: kijk in spiegels en over beide schouders.
- Rij stapvoets (kruipsnelheid). Controle is belangrijker dan tempo.
- Kijk vooral door de achterruit (hoofd draaien), spiegels als ondersteuning.
- Stuur rustig: kleine stuurbewegingen, steeds corrigeren mag.
- Stop direct als er een fietser/voetganger nadert of de situatie onduidelijk is.
Achteruit rijden in een rechte lijn – rustig en gecontroleerd
Bij achteruit rijden in een rechte lijn laat je zien dat je de auto stabiel en gecontroleerd kunt sturen zonder te slingeren. De examinator let vooral op jouw kijkgedrag, snelheid en of je steeds veilig blijft handelen.
Animatie: achteruit recht rijden (voorbeeld)
Zo doe je het goed (stap voor stap)
- Check je omgeving (spiegels + schoudercheck) voordat je begint.
- Rijd stapvoets en hou je voet “licht” op de rem voor controle.
- Kijk vooral door de achterruit (hoofd draaien), spiegels als extra ondersteuning.
- Maak kleine stuurcorrecties (niet te snel tegensturen).
- Stop direct als er verkeer nadert of de situatie onduidelijk wordt.
Hellingsproef – wegrijden op een helling zonder terugrollen
De hellingsproef wordt niet altijd standaard getoetst tijdens het praktijkexamen, maar je moet hem wel beheersen. Bij deze bijzondere verrichting laat je zien dat je controle hebt over koppeling, rem en gas en dat je zonder terugrollen veilig kunt wegrijden.
Zo voer je de hellingsproef veilig uit
- Houd de auto stil met de voetrem of handrem.
- Zoek rustig het aangrijppunt van de koppeling.
- Geef licht gas terwijl je de rem gecontroleerd loslaat.
- Zorg dat de auto niet terugrolt.
- Rijd soepel en zonder schokken weg.
Animatie: hellingsproef (voorbeeld)
Bijzondere verrichtingen auto – complete gids met uitleg & voorbeelden (CBR)
Tijdens het praktijkexamen kan de examinator je vragen om één bijzondere verrichting uit te voeren. Hieronder vind je een overzicht met korte uitleg + visuele voorbeelden, zodat je precies weet wat er verwacht wordt.
Extra voorbereiding: praktijkexamen auto · rijexamen tips · rijlespakketten
File achteruit parkeren
Gecontroleerd achteruit tussen twee auto’s parkeren. Corrigeren mag, zolang je veilig blijft.
Belangrijkste punten
- Schoudercheck vóór elke stuuractie
- Stapvoets tempo = controle
- Rechtzetten aan het einde
File vooruit parkeren
Vooruit langs de stoep parkeren met goede ruimte-inschatting en rustig sturen.
Belangrijkste punten
- Rustig insturen (niet “happen”)
- Spiegels + schoudercheck
- Netjes uitlijnen
Parkeren in een vak
Vooruit of achteruit een parkeervak in. Rustig tempo en goed kijken zijn doorslaggevend.
Belangrijkste punten
- “Kijk – stuur – rol” ritme
- Kleine correcties zijn oké
- Netjes binnen de lijnen
Vooruit links/rechts vak parkeren
Direct vooruit een vak inrijden. Je positionering vóór het insturen bepaalt hoe makkelijk het gaat.
Belangrijkste punten
- Genoeg afstand houden vóór het insturen
- Stapvoets tempo
- Kijkgedrag zichtbaar
Omkeren / keren
Veilig van rijrichting veranderen in 2 of 3 delen. Overzicht en ruimte-inschatting zijn key.
Belangrijkste punten
- Veilige plek kiezen
- Voorrang verlenen waar nodig
- Rustig uitvoeren zonder haast
Halve draai
Keren in drie delen. Laat zien dat je veilig achteruit kunt rijden en continu blijft kijken.
Belangrijkste punten
- Overzicht houden
- Stapvoets achteruit
- Duidelijke schouderchecks
Bocht achteruit
Achteruit een bocht volgen met kleine stuurcorrecties en continu kijken door de achterruit.
Belangrijkste punten
- Hoofd draaien (achterruit)
- Stapvoets tempo
- Kleine correcties
Achteruit rijden in een rechte lijn
Recht achteruit rijden zonder slingeren. Rustig tempo en zichtbaar kijken leveren punten op.
Belangrijkste punten
- Stapvoets rijden
- Kleine stuurcorrecties
- Omgeving blijven checken
Hellingsproef
Wegrijden op een helling zonder terugrollen. Rust en controle over koppeling/rem zijn belangrijk.
Belangrijkste punten
- Aangrijppunt beheersen
- Geen terugrollen
- Soepel wegrijden
Meer lezen: praktijkexamen auto · rijexamen tips · rijlespakketten